Het enthousiasme onder de sporters was groot. Toen ze werden gevraagd of ze zich wilden insmeren met zonnebrandcrème factor 50, deed bijna iedereen direct mee. Lachend stonden de sporters hun gezicht in te smeren, terwijl onderzoekers met behulp van een uv-spiegel controleerden welke delen van het gezicht uiteindelijk goed beschermd waren.
Vooral de zichtbare delen van het gezicht, zoals wangen en voorhoofd, werden vaak goed ingesmeerd. Oren, hals en lippen werden nog regelmatig vergeten, maar juist dat zorgde voor waardevolle gesprekken en bewustwording. Vijf sporters gaven aan hun gezicht niet te willen insmeren vanwege een donkere huid, het dragen van een bril of eczeem. Dit onderstreept het belang van goede voorlichting, aangezien bescherming tegen de zon voor iedereen essentieel is, ongeacht de huidskleur.
‘Ik weet wel dat zonnebrandcrème belangrijk is. Het is tegen kanker en tegen straling’, vertelde een trotse sporter. ‘Je wil niet verbranden’, vertelde een andere sporter op de vraag waarom je je zou moeten beschermen tegen de zon. Uit het onderzoek blijkt dat kennis meestal wel aanwezig is. Veel sporters weten dat zij naast smeren ook beschermende kleding (zoals een pet of zonnebril) kunnen dragen of af en toe de schaduw moeten opzoeken.
Toch ontbreekt vaak een vaste routine. Vooraf insmeren gebeurt nog weinig en opnieuw smeren tijdens een lange sportdag wordt snel vergeten, ze vertelden meerdere coaches die aanwezig waren bij Healthy Athletes op de Special Olympics Nationale Spelen 2026 in Haarlem. Een van de begeleiders vertelde dat teams vaak afhankelijk zijn van losse momenten en individuele alertheid. ‘De kennis is er zeker, bij sporters én bij begeleiders. We weten waarom zonnebrandcrème, petjes en schaduw belangrijk zijn. Maar een vaste smeerroutine hebben we nog niet. Bovendien is zonnebrandcrème voor een heel team behoorlijk duur in aanschaf.’
Dat maakt het onderzoek extra belangrijk. Want juist kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken. Denk aan vaste smeermomenten voor trainingen en wedstrijden, herinneringen vanuit coaches of zonnebrandcrème op een vaste plek in de sporttas. ‘Als iemand mij eraan herinnert, smeer ik meteen. Daarna voel ik me ook fijner en veiliger in de zon’, zei een sporter enthousiast.
De onderzoekers hopen dat sporters, coaches, begeleiders en hun sportverenigingen samen verder bouwen aan gezonde routines. Want zonbescherming hoeft geen ingewikkelde taak te zijn. Met teamwork, bewustwording en een beetje hulp kan veilig sporten in de zon net zo vanzelfsprekend worden als een warming-up voor de wedstrijd.